PDF Afdrukken E-mail

Maak online kennis met het Brussel van ‘14-‘18!

De Brusselse ervaring tijdens de Eerste Wereldoorlog was uniek. De Belgische hoofdstad ontsnapte aan het militaire geweld, maar was de grootste Europese stad die een bezetting meemaakte. De website http://www.brussels14-18.be/nl brengt deze vergeten geschiedenis tot leven. CEGESOMA realiseerde dit publieksgeschiedenisproject op initiatief van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en VisitBrussels. Originele foto's dompelen de bezoeker onder in de ervaringswereld van de burgerbevolking anno 1914-1918.

De website vertelt het volledige verhaal over de Brusselse oorlogsjaren: van de pacifistische toespraak van Jean Jaurès in juli 1914 tot de herinneringspraktijken in de Marollen vijf jaar later (zie foto). De gezichtspunten van verschillende bevolkingsgroepen die samenleefden in de bezette hoofdstad, komen aan bod: Belgen, Duitsers, vluchtelingen die aan het frontgeweld ontsnapten, tot de gedeporteerden die vanaf 1917 in het land van de vijand moesten gaan werken. De oorlogservaring van de volkswijken in Molenbeek wordt afgewisseld met die van meer landelijke gemeenten zoals Ukkel, wat er trouwens aan herinnert dat het huidige Brussel in het begin van de 20ste een verstedelijkt centrum was omgeven door het platteland.

In 1919 speelden de inwoners van de Marollen enkele markante gebeurtenissen uit de bezettingsperiode na. Ze parodieerden onder andere de rechtspraak zoals die door de Duitse bezetter werd beoefend. (© Académie royale de Belgique)
In 1919 speelden de inwoners van de Marollen enkele markante gebeurtenissen uit de bezettingsperiode na. Ze parodieerden onder andere de rechtspraak zoals die door de Duitse bezetter werd beoefend. (© Académie royale de Belgique)

 

De Duitse bezetting had een impact op elk aspect van het dagelijks leven. De openbare ruimte onderging een gedaanteverandering: het Koninklijk Paleis werd een noodhospitaal, het Justitiepaleis een kazerne, de Lambermontlaan een moestuin. Enerzijds namen de sociale spanningen toe, anderzijds ontstonden er nieuwe strategieën voor de strijd tegen armoede, honger en werkloosheid. De website toont dat de bezetting niet passief werd ondergaan. Ze gaf aanleiding tot patriottisch verzet en tot collaboratie met de vijand. Activiteiten waarvan men het niet zou verwachten, zoals filantropie en vrijetijdsbesteding, kregen door de oorlog een nieuwe betekenis. De Eerste Wereldoorlog was niet louter een zaak van soldaten. Ook de burgers stonden aan het 'front'. Brussel was een laboratorium voor de totale oorlog, het soort van oorlog dat de hele 20ste eeuw zou beïnvloeden.

 

Om deze vergeten geschiedenis terug tot leven te brengen, maakt de website gebruik van uniek fotomateriaal uit de oorlogsperiode. Het beeld vormt de toegangspoort tot de Brusselse bezettingsgeschiedenis. Voor het eerst wordt gewerkt met foto's uit familiearchieven. Die worden aangevuld met persfoto's en foto's uit Belgische archieven (Archief van de Stad Brussel, Legermuseum, Archief Koninklijk Paleis, enz.) en buitenlandse collecties (Bibliothèque nationale de France, Nationaal Archief Nederland, Imperial War Museum).

 

http://www.brussels14-18.be/nl staat momenteel in twee talen (Frans en Nederlands) online. Zeer binnenkort is ook een Engelse versie beschikbaar.

 

Bruno Benvindo

 

14 / 5 / 2014

 

 

  Terug