PDF Afdrukken E-mail

MADDLAIN - Terugblik in woord en beeld op de studiedag 'Inside the User's Mind'

Op 22 februari 2017 zat een zaal van de Koninklijke Bibliotheek afgeladen vol. Een 200-tal (amateur)onderzoekers, verantwoordelijken voor het beheer van de digitale collecties in een erfgoedinstelling, archivarissen en conservatoren  kwamen er kennis nemen van de resultaten van MADDLAIN, een tweejarig project van het CegeSoma (OD 4 – Rijksarchief), het Rijksarchief en de Koninklijke Bibliotheek. Het doel van dit project is om een beter zicht te krijgen op de praktijk en de behoeften van de verschillende publieken om op basis daarvan nieuwe strategieën te ontwikkelen.


Innovatieve tools brengen de behoeften van de gebruikers in kaart

Projectverantwoordelijke Florence Gillet (CegeSoma)
Projectverantwoordelijke Florence Gillet (CegeSoma)
Eerst moest er een aangepaste wetenschappelijke methode en analyse-instrumenten gekozen worden. Om de zoekstrategieën van de gebruikers te begrijpen, hebben de onderzoekers van MADDLAIN praktijken en tools gebruikt uit de informatica, de sociologie of de marketing, weliswaar aangepast aan de archief- en bibliotheekcontext. Martin Vanbrabant legde uit hoe hij tools heeft  ontwikkeld  om de gegevens over het navigatiegedrag in de catalogi en websites van de verschillende instellingen in kaart te brengen.

 

 

Anne Chardonnens
Anne Chardonnens
Anne Chardonnens lichtte vervolgens toe hoe ze deze gegevens verwerkte en zich liet inspireren door de courante praktijk van web analytics, meerbepaald die van de goals : de vraag of de doelstellingen die een website zichzelf heeft gesteld  bereikt werden, een techniek die vaak wordt gebruikt in de commerciële sector. Jill Hungenaert belichtte ten slotte de methodologie achter de kwalitatieve enquêtes gericht op het verzamelen van een maximum aan gegevens (interviews met het personeel van de instellingen, online enquêtes bij het brede publiek).
Jill Hungenaert
Jill Hungenaert

Twee jaar lang werden zo verschillende methodes getest om zo dicht mogelijk het parcours van de gebruikers in de catalogi en websites van de drie bestudeerde instellingen te volgen, hun zoeklogica naar informatie te begrijpen, of zelfs hun relatieve frustraties en tevredenheid over het huidige digitale aanbod.

 

 

 

Het team van MADDLAIN wil goede praktijken uitwisselen en maakte dus van de gelegenheid gebruik om het woord te geven aan vertegenwoordigers van gelijkaardige buitenlandse instellingen die eveneens proberen de behoeften van hun publiek beter te begrijpen, zoals het St Johns College van de universiteit van Cambridge en de ministeriële dienst van de Archives de France.


Professionele logica versus gebruikerslogica

 Het MADDLAIN-project laat verder ook toe om een aantal elementen naar voor te brengen over de gebruikerspraktijken en -noden wat de digitale toegang tot informatie betreft. De onderzoekers benadrukken ten eerste het feit dat een professionele logica niet noodzakelijkerwijze overeenstemt met een gebruikerslogica, en stellen de vraag of de professionelen zich moeten aanpassen of juist de gebruikers. Het is moeilijk om categorisch te antwoorden op deze vraag, maar het MADDLAIN-project belicht toch een aantal belangrijke punten: de noodzaak om instrumenten aan te bieden die de gebruikers kunnen begeleiden bij het zoeken in de catalogi, de urgentie om de ergonomie van de zoekmachines en de catalogi te verbeteren naar het model van de eenvoudige zoeklogica die we ook bij Google terugvinden (full tekst, sleutelwoorden, filters, etc.), en vooral de nood om de inhoud van de collecties naar het publiek toe met helderheid en transparantie te communiceren (voorbeeld: what we have - what we don't have - what's online - what's not online).


Maar hoe kunnen we er zeker van zijn dat we inderdaad beantwoorden aan de noden van de gebruikers, in het bijzonder in een wereld die voortdurend in beweging is ? De professionelen zijn er vaak van overtuigd dat hun instrumenten voldoende efficiënt zijn. Zij moeten nochtans leren om steeds open te staan voor de noden van hun gebruikers, om voortdurend hun aanbood te testen en te verbeteren, en om vooral ook deze zin van Norbert Losseau in het hoofd te houden: 'The success of the library is not when the librarians clap, but when the users do'.


Download hier alle presentaties (in pdf-versie) van het colloquium.

  Terug