PDF Afdrukken E-mail

Warfare and Welfare : over het verband tussen oorlogen en de ontwikkeling van de welvaartsstaat.

Oorlogen zijn versnellingsmomenten voor de ontwikkeling van de sociale politiek.

In België wordt de welvaartsstaat na de Tweede Wereldoorlog direct geassocieerd met het Sociaal Pact van april 1944.

In een nieuw boek staat het verband tussen oorlogen en welvaartsstaatontwikkeling ('the warfare-welfare nexus') voor een aantal landen in en buiten Europa centraal.


 Het boek is het initiatief van drie sociale wetenschappers, gespecialiseerde onderzoekers van de welvaartsstaat en de sociale politiek : Herbert Obinger (Universiteit Bremen), Klaus Petersen en Peter Starke (beide University of Southern Denmark).  


Zij brachten een aantal specialisten, zowel historici als sociale wetenschappers samen om vanuit een gemeenschappelijke interdisciplinaire vraagstelling de impact van oorlogen op de ontwikkeling van de welvaarsstaat in een aantal landen te beschrijven en te analyseren. Veertien landen : Duitsland, Oostenrijk, Italië, Frankrijk, Japan, de USA, Groot-Brittannië, Australië, Finland, Denemarken, België, Nederland, Zwitserland en Israël komen aan bod. Het chronologisch zwaartepunt zijn beide wereldoorlogen, vooral de Tweede Wereldoorlog, maar voor een aantal landen worden ook de militaire conflicten uit de negentiende eeuw in de analyse meegenomen. 


Oorlogsvoorbereiding, oorlogsvoering, bezetting en na-oorlog


De manier waarop oorlogen een impact hebben gehad op de ontwikkeling van de welvaartsstaat verschilt van land tot land. Voor sommige was de oorlogsvoorbereiding een cruciale fase, voor andere bleek de bezetting of de onmiddellijke na-oorlog meer doorslaggevend. Die verschillende fasen komen dan ook aan bod in de verschillende landenhoofdstukken.


Het hoofdstuk over België en Nederland, dat comparatief is opgevat is van de hand van Dirk Luyten, onderzoeker bij het Rijksarchief/CegeSoma. Voor beide landen bleken de beide wereldoorlogen van belang te zijn geweest voor de verdere uitbouw van de welvaartsstaat. Ze zorgden voor een opschaling van de sociale bescherming van het lokale naar het nationale niveau en leidden tot een grotere betrokkenheid van organisaties van werkgevers en werknemers bij het uittekenen en implementeren van de sociale politiek. Meer nog dan de bezetting bleek de onmiddellijke naoorlogse periode cruciaal : innovaties die dan werden ingevoerd kregen een permanent karakter en legden het fundament voor de ontwikkeling van de welvaarsstaat in de volgende decennia.


Het boek maakt het mogelijk nationale ontwikkelingen te vergelijken en in een ruimer geografisch kader te plaatsen.


Herbert Obinger, Klaus Petersen, Peter Starke (eds.), Warfare and Welfare. Military Conflict  and Welfare State Development in Western Countries, Oxford, Oxford University Press, 2018, 481 p.

  Terug